Budowane by³y wed³ug poleceñ „artyku³ów” (przepisów), wydanych przez cesarza Leopolda I w 1681 r., którymi to absolutystyczny re¿im monarchii austro-wêgierskiej chcia³ powstrzymaæ rozrastaj±cy siê ewangelicki protestantyzm.
Dlatego te¿ ko¶cio³y artykularne stawiano na skraju wsi. Ponadto musia³y byæ wybudowane w ci±gu jednego roku przy u¿yciu najtañszych materia³ów budowlanych, nie mog³y byæ murowane, a przy ich budowie nie mo¿na by³o stosowaæ elementów metalowych. Ko¶cio³y te nie mog³y równie¿ mieæ fundamentów, wie¿y i dzwonnic, a wej¶cie do nich musia³o byæ odwrócone ty³em do miejscowo¶ci.
¦wiêty Krzy¿ Najstarszy artykularny ko¶ció³. Pochodzi z 1774 roku. Jest to jedna z najwiêkszych tego typu budowli w Europie ¦rodkowej. Zajmuje powierzchniê 658 m2, ma 12 drzwi i 72 okna, a w swoim wnêtrzu mie¶ci ok. 6 tys. wiernych. Dziêki bardzo skromnemu wystrojowi wnêtrza, widoczne jest piêkno drewna jod³owego.
Kontakt: Ewangelicko-Augsburski Urz±d Parafialny Lazisko, Tel.: + 421 44/ 559 26 22
Kie¿mark Ko¶ció³ pod wezwaniem ¦w. Trójcy jako jedyny ko¶ció³ artykularny jest otynkowany. Zosta³ wybudowany w 1717 roku dziêki wsparciu finansowemu protestantów z ca³ej Europy. Sklepienie ko¶cio³a podpieraj± cztery kolumny z rze¼bionymi g³owicami. Godny uwagi jest tu te¿ drewniany polichromowany o³tarz. Szczegó³owe informacje o historii ko¶cio³a mo¿na znale¼æ na www.kezmarok.com/ev-areal/drev-ko¶ció³/ .
Kontakt: Ewangelicki Urz±d Parafialny, Tel./Fax: +421/52/452 22 42 W³a¶cicielem ko¶cio³a jest Ko¶ció³ Ewangelicki ECAV na S³owacji Kie¿mark, Hviezdoslavova 18, 060 01 Ke¾marok, Tel./Fax: +421/52/452 22 42, E-mail: ecavkk@pobox.sk
Hronsek Ko¶ció³ zbudowano z drzewa dêbowego i modrzewiowego. Proste wnêtrze ma protestancki purytañski charakter. Organy z 1764 roku, bêd±ce dzie³em mistrza Podkonickiego s³u¿± do dzi¶.
Kontakt: Ewangelicki Urz±d Parafialny, Krèméryho 8, Hronsek, Tel.: +421/48/418 81 65
Istebne i Leszczyny na Orawie
Obydwa ko¶cio³y zbudowano na niewielkich przestrzeniach. Choæ z zewn±trz ko¶cio³y sprawiaj± wra¿enie niepozornych, to ich wnêtrza zaskakuj± przesadnie bogatymi zdobieniami. Orawskie artykularne drewniane ko¶cio³y posiadaj± swój charakterystyczny i niepowtarzalny urok, który podkre¶laj± elementy sztuki ludowej.
Kontakt: Evanjelický farský úrad (pol.-Ewangelicka Kancelaria Parafialna), 027 53 Istebné, Tel.: +421/43/589 13 53 …
Obecný úrad Leštiny (pol.-Urz±d Gminny), Leštiny 22, 027 01 Vyšný Kubín, Tel.: +241/43/ 589 55 90, +421/907 116 506, Evanjelický farský úrad (pol.-Ewangelicka Kancelaria Parafialna) Leštiny, Tel.:+ 421/43/589 51 56 Przewodniczka turystyczna: Tel.: +421/43/589 53 25
|